26 września 2025 r. Prezydent RP Karol Nawrocki podpisał nowelizację tzw. specustawy ukraińskiej. Nowe przepisy mają na celu przedłużenie legalności pobytu obywateli Ukrainy w Polsce oraz uszczelnienie systemu świadczeń społecznych.
Jakie konkretnie zmiany wprowadzono i co oznaczają one dla pracodawców, działów kadr i HR?
🚨 Legalny pobyt do 4 marca 2026 r.
Zgodnie z ustawą obywatele Ukrainy korzystający z ochrony czasowej będą mogli przebywać i pracować w Polsce legalnie do 4 marca 2026 r.
To ważna wiadomość dla pracodawców, którzy zatrudniają cudzoziemców – daje to większą stabilność planowania kadrowego i możliwość przedłużania umów o pracę czy zlecenia bez obaw o utratę legalności pobytu pracowników.
💰 Świadczenie 800 plus – tylko dla aktywnych zawodowo
Jedną z kluczowych zmian jest powiązanie prawa do świadczenia 800+ z aktywnością zawodową.
- Od teraz świadczenie będzie przysługiwało tylko tym obywatelom Ukrainy, którzy pracują w Polsce legalnie i odprowadzają składki albo spełniają inne ustawowe kryteria (np. osoby z niepełnosprawnościami).
- Wprowadzone zostaje też kryterium dochodowe – aby uzyskać świadczenie, cudzoziemiec będzie musiał osiągać co najmniej 50% minimalnego wynagrodzenia (w 2025 r. to 2333 zł brutto)
- Zmiany mają na celu ograniczenie pobierania świadczeń przez osoby, które nie pracują i nie integrują się z polskim rynkiem pracy.
📝 Obowiązek posiadania numeru PESEL
Nowelizacja wprowadza także nowe wymogi formalne:
- obywatel Ukrainy chcący ubiegać się o świadczenia społeczne musi posiadać numer PESEL,
- konieczna będzie osobista wizyta w urzędzie, również w przypadku dzieci, aby potwierdzić tożsamość.
To ma zapobiegać nadużyciom i umożliwić dokładniejszą kontrolę systemu.
Zakwaterowanie zbiorowe do końca października 2025 r.
Nowelizacja przewiduje zakończenie przyjmowania uchodźców do zbiorowych miejsc zakwaterowania od 31 października 2025 r. Wyjątki dotyczą jedynie osób szczególnie wrażliwych – np. dzieci, osób starszych czy niepełnosprawnych.
📅 Kiedy przepisy wejdą w życie?
Według doniesień ustawa ma wejść w życie następnego dnia po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw,
⚠️ Jednak niektóre przepisy – np. część regulacji dotyczących świadczeń – wejdą w życie później, od 1 czerwca 2026 r.
Co to oznacza dla pracodawców?
- Stabilność zatrudnienia – pracownicy z Ukrainy mogą legalnie pracować w Polsce co najmniej do marca 2026 r.
- Obowiązki dokumentacyjne – konieczne będzie zwracanie uwagi, czy pracownicy posiadają numer PESEL i legalnie pracują, jeśli chcą korzystać ze świadczeń.
- Możliwe kontrole – uszczelnienie systemu oznacza większy nacisk na weryfikację aktywności zawodowej cudzoziemców.
Podsumowanie
Nowelizacja specustawy ukraińskiej wprowadza dwa zasadnicze kierunki zmian:
- przedłużenie legalnego pobytu do 2026 r.,
- uszczelnienie systemu świadczeń, tak aby trafiały one przede wszystkim do osób aktywnych zawodowo i zintegrowanych z polskim rynkiem pracy.
Dla pracodawców oznacza to większą pewność w planowaniu zatrudnienia, ale i konieczność baczniejszej uwagi na kwestie dokumentacyjne.