3 lutego 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej – projekt UD196, przygotowany w ramach rządowego pakietu deregulacyjnego.
Informacja o przyjęciu projektu została opublikowana w oficjalnym komunikacie Ministerstwa Finansów oraz w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów. Projekt zakłada uproszczenie prawa podatkowego, ograniczenie biurokracji oraz zwiększenie przewidywalności rozliczeń dla przedsiębiorców i biur rachunkowych.
Na obecnym etapie mamy do czynienia z projektem ustawy, który wymaga dalszego procedowania w Sejmie i Senacie oraz podpisu Prezydenta, zanim stanie się obowiązującym prawem.
Projekt obejmuje m.in. zmiany w raportowaniu MDR, zasadach przedawnienia zobowiązań podatkowych, obsłudze nadpłat oraz doręczeniach elektronicznych. Dla przedsiębiorców i biur rachunkowych oznacza to realne zmiany w codziennej pracy – od procedur wewnętrznych po komunikację z urzędami.
Poniżej przedstawiamy najważniejsze założenia projektu w oparciu o oficjalnie opublikowane informacje.
🏛️ Co dokładnie przyjął rząd 3 lutego 2026 r.?
Przyjęty projekt ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (UD196) wpisuje się w szerzej zakrojone działania deregulacyjne.
Zgodnie z zapowiedziami rządu, nowe przepisy mają:
- uprościć prawo podatkowe,
- ograniczyć formalności,
- zmniejszyć obciążenia sprawozdawcze,
- ułatwić rozliczenia podatkowe,
- usprawnić pracę administracji skarbowej.
Istotnym celem projektu jest również skoncentrowanie kontroli na rzeczywistych nadużyciach, a nie na drobnych błędach formalnych.
Szczególnie podkreślany jest aspekt przewidywalności – po wejściu zmian w życie organy podatkowe nie będą mogły dowolnie przedłużać postępowań wyłącznie w celu zatrzymania biegu przedawnienia.
Większość nowych przepisów ma wejść w życie 1 października 2026 r. Z kolei zmiany dotyczące przedawnienia powiązanego z postępowaniami karnymi skarbowymi mają obowiązywać dopiero od 2031 r.
Na obecnym etapie mówimy nadal o projekcie ustawy – przed nim pełna ścieżka legislacyjna w parlamencie.
Oficjalne uzasadnienie projektu
W uzasadnieniu projektu Ministerstwo Finansów wskazuje, że celem nowelizacji jest:
„ograniczenie nadmiernych obowiązków formalnych oraz poprawa stabilności i przewidywalności sytuacji podatników poprzez eliminację mechanizmów umożliwiających sztuczne wydłużanie postępowań podatkowych”.
Resort podkreśla również, że projekt ma służyć:
„lepszemu ukierunkowaniu działań Krajowej Administracji Skarbowej na zwalczanie rzeczywistych nadużyć podatkowych, przy jednoczesnym zmniejszeniu obciążeń dla uczciwych przedsiębiorców”.
W materiałach legislacyjnych wskazano także, że deregulacja ma prowadzić do:
„uproszczenia procedur, skrócenia czasu postępowań oraz ograniczenia liczby czynności wymaganych od podatników w sprawach rutynowych”.
📄 Zmiany w raportowaniu MDR, VAT i akcyzie – mniej obowiązków
Jednym z najbardziej komentowanych elementów projektu jest ograniczenie obowiązków raportowych, zwłaszcza w zakresie schematów podatkowych MDR.
Krajowe schematy podatkowe MDR
Projekt zakłada likwidację obowiązku raportowania krajowych schematów podatkowych MDR. Pozostać mają wyłącznie schematy objęte obowiązkiem wynikającym z prawa unijnego, przede wszystkim z dyrektywy DAC6.
Oznacza to odejście od krajowych regulacji, które wykraczały poza standard unijny, i skoncentrowanie raportowania na schematach transgranicznych.
Zapowiedziano również:
- uporządkowanie przepisów MDR,
- dostosowanie ich do dyrektywy DAC6,
- ograniczenie liczby formularzy,
- zmniejszenie częstotliwości raportowania.
Kierunek zmian jest jednoznaczny: mniej formalności tam, gdzie nie są one wymagane przez prawo UE.
Raportowanie w VAT i akcyzie
Podobny trend dotyczy podatku VAT i akcyzy. Projekt przewiduje uproszczenie obowiązków sprawozdawczych wszędzie tam, gdzie obecne wymogi wynikają wyłącznie z krajowych nadregulacji.
Zakres raportowanych danych ma zostać ograniczony do informacji rzeczywiście niezbędnych dla administracji skarbowej.
⏳ Nowe zasady przedawnienia zobowiązań podatkowych
Drugim kluczowym obszarem zmian jest przedawnienie zobowiązań podatkowych. Projekt odnosi się do praktyki, która od lat budzi kontrowersje – wszczynania postępowań karnych skarbowych tuż przed przedawnieniem podatku.
Uchylenie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej
Obecnie bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu w momencie wszczęcia postępowania karnego skarbowego związanego z danym zobowiązaniem.
W praktyce przepis ten bywał wykorzystywany instrumentalnie – postępowania były inicjowane w ostatniej chwili wyłącznie w celu wstrzymania przedawnienia.
Projekt przewiduje uchylenie tego przepisu. Oznacza to, że samo wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie będzie już zawieszało biegu przedawnienia.
W konsekwencji ograniczona zostanie możliwość sztucznego wydłużania okresu, w którym urząd może dochodzić należności podatkowych.
Projekt zapowiada także inne korekty dotyczące przedawnienia, m.in. w zakresie:
- hipoteki i zastawu skarbowego,
- postępowań dotyczących unikania opodatkowania,
- składania korekt przed przedawnieniem.
Szczegółowa analiza tych zmian będzie możliwa po uchwaleniu ostatecznego tekstu ustawy.
Zmiany w Kodeksie karnym skarbowym
Projekt przewiduje również uchylenie art. 44 § 2 Kodeksu karnego skarbowego, który wiązał przedawnienie karalności z przedawnieniem podatku.
Dzięki temu:
- nie dojdzie do skrócenia odpowiedzialności za najpoważniejsze przestępstwa skarbowe,
- zachowana zostanie możliwość ścigania poważnych nadużyć,
- jednocześnie ograniczone zostaną mechanizmy technicznego wydłużania przedawnienia podatku.
Uproszczenia w rozliczeniach: nadpłaty, płatności i umorzenia
Projekt wprowadza również zmiany, które bezpośrednio wpływają na codzienną praktykę rozliczeń.
Nadpłata bez odrębnego wniosku
Obecnie korekta deklaracji skutkująca nadpłatą często wymaga dodatkowego wniosku o jej stwierdzenie.
Po zmianach nadpłata wynikająca bezpośrednio z korekty ma być rozliczana z urzędu, bez dodatkowych formalności. To realne uproszczenie dla podatników i biur rachunkowych.
Wyższy limit podatku płaconego przez inny podmiot
Limit podatku, który może zostać zapłacony przez osobę trzecią, ma zostać podniesiony z 1 000 zł do 5 000 zł.
Ułatwi to rozliczenia w sytuacjach, gdy zobowiązanie reguluje np. członek rodziny, spółka z grupy lub podmiot powiązany.
Umorzenie podatku przed terminem płatności
Nowością jest możliwość umorzenia podatku jeszcze przed terminem jego płatności.
Pozwoli to organom reagować wcześniej w szczególnie uzasadnionych przypadkach, bez konieczności czekania na powstanie zaległości.
Decyzje w podatkach lokalnych
W podatku od nieruchomości, rolnym i leśnym wobec osób fizycznych decyzje mają być wydawane na podstawie danych posiadanych przez organ, bez formalnego wszczynania postępowania.
Ma to przyspieszyć procedury i ograniczyć koszty administracyjne.
Doręczenia elektroniczne i wygaszanie ePUAP
Projekt dostosowuje przepisy do systemu e-Doręczeń i stopniowo wygasza rolę ePUAP.
Docelowo korespondencja z organami podatkowymi ma odbywać się głównie poprzez oficjalne skrzynki do doręczeń elektronicznych.
Dla przedsiębiorców i biur rachunkowych oznacza to konieczność:
- dostosowania systemów informatycznych,
- aktualizacji procedur,
- przeszkolenia pracowników.
Kiedy zmiany wejdą w życie?
Zgodnie z projektem:
- większość przepisów – od 1 października 2026 r.,
- zmiany dotyczące przedawnienia i KKS – od 2031 r.
Warto podkreślić, że na dzień publikacji artykułu projekt UD196 nie ma jeszcze statusu obowiązującej ustawy.
Został on przyjęty przez Radę Ministrów, ale przed wejściem w życie musi przejść pełną ścieżkę legislacyjną, obejmującą prace w Sejmie, Senacie oraz podpis Prezydenta RP.
W toku prac parlamentarnych poszczególne rozwiązania mogą jeszcze ulec zmianie, dlatego przedsiębiorcy i biura rachunkowe powinni na bieżąco monitorować dalszy przebieg procesu legislacyjnego.
📌 Co z tego wynika dla przedsiębiorcy i biura rachunkowego?
Na podstawie obecnych założeń projektu można wskazać kilka kluczowych konsekwencji:
- ograniczenie raportowania MDR do schematów wymaganych przez prawo UE,
- większa przewidywalność w zakresie przedawnienia,
- uproszczenie rozliczania nadpłat,
- większa elastyczność w płatnościach podatku,
- wcześniejsze umorzenia zobowiązań,
- przejście na e-Doręczenia jako podstawowy kanał komunikacji.
Dla biur rachunkowych oznacza to konieczność aktualizacji procedur wewnętrznych, dokumentacji i standardów obsługi klientów przed końcem 2026 r.
Nieprawidłowe wdrożenie nowych zasad, brak aktualizacji procedur MDR, doręczeń elektronicznych lub błędne rozliczanie nadpłat może w praktyce prowadzić do sporów z organami podatkowymi, sankcji finansowych oraz zwiększonego ryzyka odpowiedzialności podatkowej po stronie przedsiębiorcy.