Od 1 lutego 2026 r. wchodzą w życie istotne zmiany w zakresie raportowania podatku VAT w ramach Jednolitego Pliku Kontrolnego. Nowe przepisy wprowadzają nowe struktury JPK_V7M(3) i JPK_V7K(3) oraz zmieniają sposób ujmowania faktur w ewidencji VAT. Zmiany te są bezpośrednio powiązane z funkcjonowaniem Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF), ale dotyczą wszystkich podatników VAT, również tych, którzy jeszcze nie mają obowiązku wystawiania faktur w KSeF.
W praktyce oznacza to, że od rozliczeń za luty 2026 r. nie będzie już możliwe złożenie JPK VAT według dotychczasowych zasad. Każda faktura ujęta w ewidencji VAT będzie musiała zostać jednoznacznie „przypisana” do KSeF – poprzez numer KSeF albo jedno z nowych oznaczeń: OFF, BFK lub DI.
❓Dlaczego zmiany w JPK VAT obowiązują wszystkich podatników, niezależnie od terminu KSeF?
Ministerstwo Finansów zdecydowało, że nowy model ewidencji VAT zacznie obowiązywać wszystkich podatników jednocześnie, już od lutego 2026 r.
Powód jest praktyczny. JPK VAT ma od tego momentu pełnić funkcję narzędzia integrującego dane ewidencyjne z danymi fakturowymi dostępnymi w KSeF. Nawet jeśli podatnik nie wystawia jeszcze faktur w KSeF, może je już otrzymywać od kontrahentów. System raportowania VAT musi więc umożliwiać jednoznaczne rozróżnienie faktur funkcjonujących w KSeF od tych wystawionych poza systemem.
Takie podejście zostało wprost opisane w broszurze informacyjnej „JPK VAT z deklaracją od 1 lutego 2026 r.”, która stanowi oficjalne objaśnienie techniczne nowych struktur.
Nowe struktury JPK_V7M(3) i JPK_V7K(3) – co faktycznie się zmienia?
Od strony formalnej zmiana polega na zastąpieniu dotychczasowych struktur JPK_V7M i JPK_V7K nowymi wersjami oznaczonymi numerem (3). Jednak z perspektywy podatnika kluczowe znaczenie ma rozszerzenie części ewidencyjnej JPK VAT.
W nowych strukturach pojawia się tzw. węzeł KSeF, który umożliwia:
- wykazanie numeru identyfikującego fakturę w KSeF,
- albo zastosowanie jednego z oznaczeń przewidzianych dla faktur i dokumentów funkcjonujących poza KSeF.
Każda pozycja sprzedaży lub zakupu dotycząca faktury musi zawierać dokładnie jedną z tych informacji. Brak numeru KSeF lub oznaczenia OFF, BFK albo DI skutkuje odrzuceniem pliku JPK VAT na etapie weryfikacji technicznej.
Numer KSeF w JPK VAT – podstawowa zasada
Zgodnie z wyjaśnieniami Ministerstwa Finansów numer KSeF wykazuje się w JPK VAT według stanu na dzień złożenia pliku. Jeżeli faktura posiada już numer identyfikujący ją w KSeF, musi on zostać ujęty w ewidencji – niezależnie od trybu, w jakim faktura została wystawiona.
Jeżeli natomiast na dzień składania JPK VAT numer KSeF nie został jeszcze nadany, podatnik nie może pozostawić pola pustego. W takim przypadku należy zastosować jedno z trzech oznaczeń, które informują administrację podatkową, dlaczego dana faktura nie ma numeru KSeF.
Oznaczenia OFF, BFK i DI – jak je rozumieć bez nadinterpretacji?
Nowe oznaczenia w JPK VAT są ściśle powiązane z przepisami ustawy o VAT i nie mogą być stosowane zamiennie.
Oznaczenie OFF dotyczy faktur wystawionych w trybie awarii KSeF, o których mowa w art. 106nf ustawy o VAT. Jeżeli na dzień złożenia ewidencji faktura taka nie ma jeszcze numeru KSeF, należy oznaczyć ją jako OFF. Z broszury MF jednoznacznie wynika, że po późniejszym nadaniu numeru KSeF nie ma obowiązku korygowania JPK VAT.
Oznaczenie BFK stosuje się w przypadku faktur wystawionych poza KSeF w sposób dopuszczony przepisami. Chodzi tu zarówno o faktury elektroniczne, jak i papierowe, w tym m.in. faktury wystawiane na rzecz konsumentów czy faktury wystawione przed objęciem podatnika obowiązkiem korzystania z KSeF. W praktyce dla wielu przedsiębiorców BFK będzie oznaczeniem stosowanym najczęściej w 2026 r.
Oznaczenie DI odnosi się do dowodów innych niż faktury ustrukturyzowane, w sytuacjach gdy co do zasady istniał obowiązek wystawienia faktury w KSeF. Do tej kategorii należą m.in. faktury wystawione w trybie offline24 lub w okresie niedostępności systemu, jeżeli na dzień złożenia JPK VAT nie posiadają numeru KSeF. W tym przypadku – w przeciwieństwie do OFF – po uzyskaniu numeru KSeF konieczna jest korekta JPK VAT.
📌 Kiedy JPK VAT wymaga korekty, a kiedy nie?
W broszurze MF położono duży nacisk na rozróżnienie sytuacji, w których korekta JPK VAT jest obowiązkowa, od tych, w których nie jest wymagana:
- korekta jest konieczna, gdy w ewidencji zastosowano oznaczenie DI, a po złożeniu JPK VAT faktura otrzymała numer KSeF,
- korekta nie jest wymagana w przypadku faktur oznaczonych jako OFF, nawet jeżeli później uzyskają numer KSeF,
- nie dokonuje się korekty JPK VAT wyłącznie w celu „uzupełnienia” numeru KSeF, jeżeli przepisy nie nakładają takiego obowiązku.
Takie podejście ma na celu ograniczenie liczby korekt składanych wyłącznie z powodów technicznych.
♻️ JPK VAT a system kaucyjny
Nowe struktury JPK VAT uwzględniają również zmiany w ustawie o VAT związane z systemem kaucyjnym. Jeżeli podatnik jest zobowiązany do wykazania podatku należnego od niezwróconej kaucji w deklaracji VAT, to analogiczne dane muszą zostać ujęte w części ewidencyjnej JPK VAT.
Zmiana ta ma charakter techniczny, ale istotny z punktu widzenia spójności danych pomiędzy ewidencją a deklaracją.
Znaczenie zmian w JPK VAT dla przedsiębiorców
Zmiany w JPK VAT od 1 lutego 2026 r. wpływają na sposób rozliczania VAT w sposób bardziej fundamentalny, niż może się wydawać na pierwszy rzut oka. W praktyce oznaczają one, że JPK VAT staje się dokumentem ściśle powiązanym z KSeF, nawet jeżeli podatnik jeszcze nie wystawia faktur w tym systemie.
Dla przedsiębiorcy oznacza to konieczność większej kontroli nad obiegiem dokumentów oraz nad tym, w jakim trybie wystawiane i otrzymywane są faktury.
Oznaczenie FP w JPK VAT od 1 lutego 2026 r.
Zmiany w strukturach JPK_V7M(3) i JPK_V7K(3) obejmują również doprecyzowanie zasad stosowania oznaczenia FP, czyli faktury do paragonu. Ministerstwo Finansów wskazuje, że w okresie od 1 lutego 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. oznaczenie FP ma szersze zastosowanie niż dotychczas.
FP obejmuje nie tylko faktury, o których mowa w art. 106h ust. 1 ustawy o VAT, ale również faktury elektroniczne oraz papierowe wystawione przy użyciu kas rejestrujących. Faktury te ujmuje się w ewidencji VAT w okresie ich wystawienia, bez wpływu na wysokość podatku należnego wykazywanego w JPK VAT.
Przygotowanie do pierwszego JPK VAT według nowych zasad
Pierwszym okresem, za który JPK VAT trzeba będzie złożyć według nowych struktur, jest luty 2026 r., a termin złożenia pliku przypada na 25 marca 2026 r. Warto więc odpowiednio wcześniej upewnić się, że sposób ewidencjonowania faktur odpowiada nowym wymogom.
🧠 Zmiany w JPK VAT od 1 lutego 2026 r. a odpowiedzialność podatnika
Wprowadzenie nowych struktur JPK_V7M(3) i JPK_V7K(3) oraz obowiązku stosowania numeru KSeF albo oznaczeń OFF, BFK i DI powoduje, że odpowiedzialność podatnika za prawidłowość ewidencji VAT zyskuje nowy wymiar. Choć zmiany te mają w dużej mierze charakter techniczny, ich skutki mogą być odczuwalne również na poziomie formalnym i sankcyjnym.
Od 1 lutego 2026 r. organ podatkowy będzie dysponował znacznie szerszym zakresem danych umożliwiających weryfikację poprawności rozliczeń VAT. Dane wykazywane w JPK VAT będą bowiem bezpośrednio porównywane z informacjami dostępnymi w Krajowym Systemie e-Faktur. W praktyce oznacza to, że rozbieżności pomiędzy ewidencją VAT a statusem faktury w KSeF mogą zostać wykryte automatycznie, bez konieczności wszczynania kontroli podatkowej.
Jednocześnie Ministerstwo Finansów podkreśla, że sam brak numeru KSeF w JPK VAT nie stanowi naruszenia przepisów, o ile podatnik prawidłowo zastosował jedno z przewidzianych oznaczeń. Kluczowe znaczenie ma więc nie sam fakt braku numeru KSeF, lecz poprawna kwalifikacja dokumentu w ewidencji VAT. Błędy w tym zakresie mogą prowadzić do wezwań do złożenia korekty JPK VAT, a w przypadku ich braku – do zastosowania sankcji przewidzianych w ustawie o VAT.
Z perspektywy podatnika szczególnie istotne jest także to, że nowe zasady raportowania obowiązują już na etapie składania JPK VAT za luty 2026 r., bez okresu przejściowego. Oznacza to, że wszelkie nieprawidłowości w sposobie oznaczania faktur mogą ujawnić się już przy pierwszym pliku składanym według nowych struktur. Warto więc odpowiednio wcześnie zadbać o prawidłowe rozumienie zasad stosowania oznaczeń OFF, BFK i DI oraz o bieżącą kontrolę danych ujmowanych w ewidencji VAT.
FAQ – najczęstsze pytania podatników
Czy każdy podatnik VAT musi stosować nowe oznaczenia JPK VAT od lutego 2026 r.?
Tak. Nowe struktury JPK_V7M(3) i JPK_V7K(3) oraz obowiązek stosowania numeru KSeF lub oznaczeń OFF, BFK i DI dotyczą wszystkich podatników VAT składających JPK VAT, niezależnie od tego, kiedy zostaną objęci obowiązkiem wystawiania faktur w KSeF.
Czy trzeba korygować JPK VAT po nadaniu numeru KSeF?
Nie zawsze. Korekta jest wymagana wyłącznie w przypadku dokumentów oznaczonych jako DI. Faktury oznaczone jako OFF nie wymagają korekty JPK VAT po późniejszym nadaniu numeru KSeF.
Czy zmiany w JPK VAT dotyczą firm, które jeszcze nie wystawiają faktur w KSeF?
Tak. Nawet jeżeli podatnik nie wystawia jeszcze faktur w KSeF, może je otrzymywać od kontrahentów. Dlatego nowe zasady ewidencji JPK VAT obowiązują wszystkich podatników od lutego 2026 r.
✅ Podsumowanie zmian w JPK VAT od 1 lutego 2026 r.
Nowe struktury JPK_V7M(3) i JPK_V7K(3) oraz wprowadzenie obowiązku wykazywania numeru KSeF albo oznaczeń OFF, BFK i DI oznaczają jakościową zmianę w sposobie raportowania VAT. JPK VAT przestaje być wyłącznie ewidencją podatkową, a staje się elementem szerszego systemu kontroli opartego na danych z KSeF.
Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność świadomego podejścia do rozliczeń VAT i zwrócenia większej uwagi na formalne aspekty dokumentowania transakcji. Odpowiednie przygotowanie do zmian w JPK VAT od 1 lutego 2026 r. pozwoli uniknąć problemów już przy pierwszym rozliczeniu składanym według nowych zasad.